نحوه تشخیص و رفتار با کودکان بیش فعال

نحوه تشخیص و رفتار با کودکان بیش فعال

مقدمه:

یکی از بزرگترین مسئولیت هایی که بر عهده انسان است  تربیت فرزند و رسیدگی به احتیاجات جسمی و روحی کودک می باشد . والدین در صورت سهل انگاری در این خصوص به ویژه مشکلات روحی و روانی  باعث ایجاد مشکلات بسیار زیادی در آینده فرزند خود خواهند شد. توجه به مشکلات در کودکان و متوجه شدن آن در سنین  پایین  بسیار می تواند کمک کننده و مشکل گشا باشد.  زیرا که بسیاری از مشکلات جسمی و روحی کودکان در سنین پایین تر راحت تر قابل درمان می باشد. یکی از مشکلاتی که ممکن است کودک شما با آن درگیر باشد و شما متوجه نشوید کودک بیش فعال می باشد.


تعریف کودک بیش فعال چیست؟

معمولا پزشکان و روانشناسان بیش فعالی را بسیار سخت تشخیص می دهند و در این تشخیص نیاز به کمک والدین دارند. تعریف کودکان بیش فعال معمولا به کودکی اطلاق می شود که بسیار پر تحرک بوده و این تحرک معمولی نیست بلکه پرمخاطره و غیر قابل کنترل است. مورد دوم عدم تمرکز و توجه کافی به والدین و محیط اطراف  می باشد  که کودک هیچ توجهی به محیط اطراف و والدین ندارد و کار خود را انجام می دهد. سومین مورد از تعریف این مشکل انجام کار ها ی ناگهانی و غیر قابل پیش بینی مانند پرت کردن اشیا، ریختن غذا، فریاد زدن که این کار ها هم معمولا غیر قابل کنترل بوده و سعی والدین برای کنترل و جلوگیری از آن معمولا بی فایده می باشد. البته در صورتی که این علائم به صورت متوالی و در مدت زمان طولانی مانند چندین ماه بروز کند باید به این اختلال مشکوک شویم.


نحوه تشخیص و رفتار با کودکان بیش فعال-3


علائم کودک دارای بیش فعالی:

در این بخش به مهمترین علائمی که معمولا در تمام این کودکان مشترک می باشد اشاره خواهیم کرد:

1.    کودک علائم حرکتی تکراری و مکرر دارد: مانند بازی کردن مدام با دستها بدون توجه به اسباب بازی و اطراف، حرکت های تکراری بدن  مانند جلو و عقب رفتن های مکرر و به اصطلاح لولیدن در سر جای خود بصورت  مکرر و تکراری. این حرکات باید به صورت مداوم و طولانی مدت صورت پذیرد تا به عنوان نشانه ای برای کودک بیش فعال محسوب شود.

2.    این کودکان در مدرسه قابلیت تحمل فضای کلاس و نشستن را نداشته و معمولا بدون توجه به معلم و سایر افراد کلاس را ترک می کنند. این مورد هم اگر برای چندین بار تکرار شود و با اخطار ها و آموزش های معلم و والدین باز به صورت مکرر تکرار شود   می تواند نشانه ای از اختلال ADHD باشد.

3.    این کودکان معمولا آرام و قرار ندارند و معمولا می دوند و یا از جایی بالا می روند و از ارتفاع می پرند. این دویدن و بالا رفتن معمولی نبوده و مخاطره آمیز می باشد. و در هنگام این فعالیت ها هم هیچ توجهی به محیط اطراف و اخطار های والدین خود نخواهند داشت. این مورد با بازی کردن و دویدن کودک های معمولی بسیار متفاوت است.

4.    این کودکان مدام در حال حرکت هستند و به نظر می رسد که یک لحظه آرام و قرار ندارند. بچه بیش فعال در نظر اطرافیان والدین مضطرب به نظر می رسد و اطرافیان معمولا فکر می کنند که کودک از چیزی ترسیده و یا مشکل جسمانی دارد. 

5.    در صورتی که قادر به صحبت کردن باشند معمولا خیلی حرف می زنند و این مورد  بدون توجه به اطرافیان خواهد بود به صورتی که مدام به  حرف زدن خود ادامه می دهد. تا جایی که این زیاد حرف زدن معمولا معلم و والدین را کلافه خواهد کرد. 

6.    قادر به تمرکز بر روی جزئیات نمی باشد. تمرکز لازم برای یادگیری و توجه به مسائل جزئی یادگیری اعم از درس و یا بازی نداشته و معمولا فرزند بیش فعال در انجام بازی های فکری ناتوان و بی حوصله هستند.


نحوه تشخیص و رفتار با کودکان بیش فعال-5


7.    این کودکان نمی توانند کاری را به اتمام برسانند و هیچ توجهی به گفته های والدین و کارهای درخواستی ندارند. در کلاس و مدرسه نیز این کودکان در انجام کار های خواسته شده توسط معلم و  انجام کارهای گروهی معمولا ناتوان بوده و نمی توانند کارها و تکالیف خواسته شده را انجام دهند.

8.     معمولا اسباب بازی ها وسایل خود را تخریب کرده و یا گم می کنند. 

9.    نسبت به همسالان خود سریعتر تحریک شده  و یا به اصطلاح هیجان زده می شود و در این حالت هیچ توجهی به سخنان والدین و محیط اطراف نخواهد داشت.

10.     والدین در برابر کودک بیش فعال برای انجام کارهای روزمره مانند: مسواک زدن، غذا خوردن، دستشویی رفتن هم دچار مشکلات عدیده ای می شوند. 


نحوه تشخیص و رفتار با کودکان بیش فعال-7


نحوه برخورد با کودکان بیش فعال:

والدینی که دارای فرزندی با این اختلال هستند معمولا در برخورد و کنترل این کودک هم از لحاظ روحی و هم از لحاظ جسمی بسیار خسته می شوند ولی با راهکار هایی که در این بخش به آنها اشاره خواهیم کرد می توانند بسیاری از مشکلات را مرتفع سازند:

1.    اولین و مهمترین مورد رفتار و نگرش مثبت خود والدین در برخورد با کودک بیش فعال می باشد. اگر والدین همواره با عصبانیت و صدای بلند با این کودکان صحبت کنند  نه تنها کاری از پیش نخواهند برد بلکه وضعیت را بدتر خواهند کرد. در برخورد با این کودکان باید آرام و با حوصله باشید. و انتظار نداشته باشید که این کودکان چندین کار را پشت سر هم انجام دهند. باید به این مورد توجه داشته باشید که تمام کار هایی که این کودکان انجام می دهند غیر ارادی بوده و در صورت عدم برخورد صحیح درمان نخواهد شد.

2.    پت تراپی: محققان بسیار  به حضور یک حیوان خانگی برای کودک بیش فعال توصیه می کنند. اولا این موجود باعث حس مسئولیت پذیری و وابستگی عاطفی کودک خواهد شد. ثانیا این کودکان با بازی کردن با این حیوانات انرژی فوق العاده زیاد خود را تخلیه می کنند. در مورد کودکانی که بسیار صحبت می کنند حرف زدن با این موجودات می تواند از شدت این مورد بکاهد. همچنین دویدن و بازی کردن با این حیوانات می تواند به دویدن و پریدن های بدون هدف و مخاطره آمیر نیز پایان دهد. 

3.    پیچیده نکردن موضوعات و درخواست ها در برابر این کودکان: همانطور که اشاره شد این کودک دارای بیش فعالی قادر به تمرکز بر روی جزئیات نمی باشد پس بایستی تا مدتی تمام موضوعات را واضح و خواسته های خود را بدون پیچیدگی بیان کنید. و همین طور پاداش و مجازات های انجام و عدم انجام کارها را نیز به صورت واضح بیان کنید. 

4.    ورزش و انجام فعالیت های فیزیکی: بازی کردن با فرزند بیش فعال  و در سنین بالاتر انجام ورزش برای این کودکان بسیار  مفید می تواند باشد. این فعالیت ها می تواند با بازی و به سادگی قدرت توجه و توجه به جزئیات را در این کودکان افزایش دهد و از طرفی باعث تخلیه انرژی اضافه این کودکان شود  و از انجام فعالیت های مخاطره آمیز بکاهد. باید در نظر داشته باشید که انجام ورزش برای این کودکان هم متفاوت با سایر کودکان می باشد و باید دارای قوانین ساده و دارای  پاداش باشد و بیشتر شکل بازی داشته باشد تا ورزش واقعی.

5.    انجام خواب آرام: خوابیدن آرام به موقع و عمیق می تواند بسیار به افزایش تمرکز و کاهش حالات این کودکان کمک کند. پس باید محیطی آرام برای خواب این کودکان در نظر بگیرید و خوابشان حتما به اندازه و در محیطی آرام صورت پذیرد.

6.    زمان تلویزیون دیدن این کودکان باید کم و محدود باشد زیرا تحقیقات نشان داده است که  این مورد باعث افزایش تحریک پذیری و حالت و رفتارهای پرخاشگری می شود.


نحوه تشخیص و رفتار با کودکان بیش فعال-9


7.    کودک بیش فعال را روزانه حداقل 10 دقیق در آغوش بگیرید و نوازش کنید این رفتار بسیار به آرام شدن و افزایش قدرت تمرکز و فرمانبری از والدین کمک خواهد کرد.

8.     به تغذیه این کودکان اهمیت دهید: برخی غذاها وجود دارند که به خودی خود اگر به کودک سالم هم بدهید باعث ایجاد درجاتی از بیش فعالی خواهد شد مانند: کربوهیدرات زیاد و کافئین. برخی از پزشکان بر این موضوع عقیده دارند که در تغذیه بچه پیش فعال کافئین باید به صورت کامل حذف شود.

9.    استفاده از موسیقی: این مورد هم یکی از تاثیرگذارترین موارد ذکر شده در به آرامش رسیدن وتغییر رفتار این کودکان می باشد. استفاده از موسیقی های لایت و صدای دریا و طبیعت هنگام خوابیدن این کودکان بسیار می تواند موثر باشد و در روند درمان و تغییر الگوی رفتاری این کودکان موثر باشد.

10.     درمان های دارویی و پزشکی: کودک بیش فعال و این اختلال در کودکان دارای درجاتی می باشد در صورتی که با انجام موارد بالا باز هم مشکلات و رفتارها کاهش نیابد و این رفتارها باعث به خطر افتادن سلامت کودک شود باید به پزشک متخصص مراجعه کنید تا درکنار درمان های رفتاری و ذکر شده از درمان دارویی هم بهره ببرد تا روند درمان تسریع شود.  در نظر داشته باشید هیچگاه بدون تجویز پزشک به کودک خود دارو ندهید. 


نتیجه گیری:

کودک بیش فعال ممکن است باعث خستگی روحی و جسمی شما شود ولی با انجام روش های ذکر شده و درک این مطلب که این رفتار کودک ناشی از اختلال می باشد و عمدی نیست بسیار می تواند به شما کمک کند. در درمان این اختلال والدین مهمترین نقش را دارند. بهتر است قبل از شروع روند درمان والدین با یک روانشناس و یا پزشک متخصص مشورت و مشاوره کرده و باید ها ونباید های این اختلال را درک کنند تا با اطلاع کافی و دید باز بتوانند به درمان کودک خود کمک کنند. 



برچسب ها:

سوالات متداول