آشنایی با علت های اضطراب کودکان و راه های درمان آن

آشنایی با علت های اضطراب کودکان و راه های درمان آن

اضطراب نوعی واکنش طبیعی بدن در برابر عامل ناشناخته و خطرناک است. اگر اضطراب علت مهم و قابل درکی داشته باشد تا حدودی طبیعی جلوه می کند اما اگر فاقد دلیل باشد به ریشه های درونی برمی گردد و نیازمند درمان است. با توجه به اینکه کودکان در سنین تجربه های جدید هستند می توان در آنها نشانه هایی از اضطراب را مشاهده کرد. اضطراب در کودک باید با برطرف شدن عامل ابهام یا ترس از بین برود اما اگر این اضطراب دائمی و همیشگی باشد نیازمند درمان و بررسی علت های آن است. با توجه به اینکه تمام احساسات و عملکرد انسان ها ریشه در دوران کودکی آنها دارد، با شناخت علت های اضطراب در کودکان می توان از مشکلات روحی دوران بزرگسالی جلوگیری به عمل آورد از این رو این مقاله به بررسی این عامل مهم پرداخته است. 


نشانه های اضطراب کودکان

همه ی انسان ها بر این باورند که دنیای کودکی دنیای فارغ از مشکلات است و گمان می کنند کودکان از نظر روحی در شرایطی ایده آلی قرار دارند به همین دلیل هرگز نشان های اضطراب کودک خود را جدی نمی گیرند. کودکان نیازمند حمایت همه جانبه هستند و هر عاملی می تواند منجر به آشفتگی آنها شود بنابراین اضطراب  بچه پدیده ای موقت و زودگذر نیست. لازم به ذکر است کودکان از نظر احساسی به والدین خود احساس نزدیکی می کنند و در صورت وجود اضطراب در والدین آنها نیز دچار استرس و نگرانی می شوند. همانطور که گفته شد عدم درمان به موقع اضطراب کودکان می تواند علاوه بر نابودی دوران کودکی، دوران بزرگسالی آنها را نیز تحت تاثیر قرار دهد. استرس در کودک با نشانه های گوناگونی نمود پیدا می کند که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود:

  • گریه های بی دلیل 
  • چسبیدن دائمی به والدین
  • شب ادراری
  • اختلال در خواب
  • بیدار شدن های مکرر در خواب
  • عدم تمایل به تجربه بازی ها و یا مسائل جدید
  • نداشتن تمرکز 
  • پرخاشگری
  • عدم مشارکت در بازی های گروهی 
  • سردرد یا معده درد
  • گریزانی از مدرسه 
  • عادت های عصبی غیر معمول مانند ناخن خوردن
  • و ...

آشنایی با علت های اضطراب کودکان و راه های درمان آن-3


علت اضطراب و استرس کودکان

عزت نفس و اعتماد بنفس دو رکن اساسی تکامل بشری است که به انسان خردمند در مشکلات زندگی اجتماعی کمک می کند. این دو عامل مهم و تعیین کننده در دوران کودکی شکل می گیرد بنابراین می توان دوران کودکی را دوران طلایی دانست. بسیاری از والدین از عواملی که می تواند روحیه کودکان را تحت تاثیر قرار دهد غافل هستند به همین دلیل در بزرگسالی آنها با چالش ها و مشکلات بزرگتری در فرزند خود مواجه می شوند که برطرف کردن آنها به زمان زیادی نیازمند است. اضطراب کودک منشاهای گوناگونی دارد که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود:


1-    مهمترین دلیل اضطراب کودک را می توان در ایده آل نگری والدین دانست. بسیاری از والدین توقع دارند که فرزندشان از همه نظر در کمال مطلق باشند به همین دلیل فرصت خطا و یا اشتباه را به فرزند خود نمی دهند. کودکان از نظر عاطفی وابستگی بسیاری به والدین خود دارند و این امر منجر می شود که آنها به طور مداوم در جهت رضایت والدین خود تلاش کنند. اگر والدین فرصت اشتباه به فرزندان خود ندهند آنها در انجام تمامی کارها دچار اضطراب و نگرانی می شوند. این امر دلیل اصلی عدم اعتماد بنفس و عزت نفس است. 


2-    خانواده مفهومی جز عشق ندارد و کودکان در این بستر مفهوم زندگی را درک می کنند. مشکلات و تنش های خانواده یکی دیگر از دلایل اضطراب فرزند است. باید به این نکته توجه داشت که هر کودکی در هر سنی قدرت پذیرش یک سری مسائل را دارد و والدین نباید آنها را درگیر مشکلات و چالش های بزرگ خانوادگی کنند. 


3-    والدین مضطرب، کودکان مضطربی را نیز تحویل جامعه می دهند. والدین باید بدانند که فرزند آنها انعکاسی از خود آنها است بنابراین قبل از هر چیزی باید مشکلات و اخلاقیات خود را اصلاح کنند.


4-    عدم وجود تفاهم در بین والدین منجر به اضطراب در کودک می شود. یکی از ترس های متداول در کودکان، ترس جدایی از والدین است. اختلاف میان والدین به این ترس شدت می بخشد و باعث می شود که کودکان دائم با استرس از دست دادن والدین خود دست و پنجه نرم می کنند. 


5-    اضطراب در کودک می تواند ریشه در تغییرات بزرگ خانوادگی داشته باشد. طلاق، مرگ، مهاجرت، تغییر محل زندگی، تولد فرزند جدید  و ... از جمله عواملی هستند که می توانند کودک را دچار تشویش کنند. لازم است به ظرفیت پذیرش و میزان قدرت استدلال کودک در هنگام ایجاد تحولات بزرگ توجه شود.


6-    والدین گمان می کنند که فرزند آنها موظف است که آرزوهای بر باد رفته ی آنها را اجرایی کنند به همین دلیل از همان دوران کودکی فرزند خود را درگیر مباحث آموزشی گوناگون می کنند. لازم است به کودک فرصت بازی و تخلیه انرژی داده شود. برنامه شلوغ و مستمر علاوه بر اینکه فرصت کودکی کردن را از کودکان می گیرد منجر به اضطراب در آنها نیز می شود. 


7-    قدرت استدلال و آنالیز کودکان بسیار محدود است از این رو نباید آنها را در معرض اخبار تلخی همچون تروریسم، خشونت و ... قرار داد زیرا آنها توان درک این مباحث را ندارند. پس دلیل دیگر اضطراب در کودک را می توان در مشکلات وسیع اجتماعی و انتقال آن به کودک دانست. این امر برای داستان و یا فیلم های ترسناک نیز قابل تعمیم است. 


8-    کودکان به طور مداوم در حال رشد هستند. گاهی بلوغ زودرس یا تغییرات جسمی می تواند منجر به استرس کودک شود. 


آشنایی با علت های اضطراب کودکان و راه های درمان آن-5


عوامل ذکر شده در بالا تنها بخشی از علت های اضطراب در کودک است. بسیاری از استرس ها می تواند ریشه در عوامل دیگری همچون وسواس،  تجاوز و ...  داشته باشد. بنابراین والدین باید با دیدن کوچکترین علائم اضطراب در فرزند خود، درمان را آغاز و پیگیری کنند. 


روش های مدیریت اضطراب در کودکان

همانطور که پیشتر نیز گفته شد استرس کودکان گاهی طبیعی و متداول است. در این صورت والدین با مراجعه به روانشناس زبده آگاهی های لازم را کسب می کنند. اما برخی از اضطراب ها ریشه های عمیقی دارند که نیازمند ماه ها و یا شاید سال ها درمان است. اما در زیر به برخی از راهکارهای کاهش اضطراب کودک اشاره می شود که مطالعه ی آن خالی از لطف نیست.  

  • والدین موظف هستند که خانه را به مامنی امن و سرشار از آرامش برای کودک خود تبدیل کنند. کودک اگر در محیط خانه احساس آرامش داشته باشد هرگز دچار استرس نمی شود. در همین راستا والدین موظف به مدیریت اضطراب ها و نگرانی های خود هستند. 
  • کودکان باید به والدین خود اعتماد کنند تا بتوانند هر گونه مشکلی را مطرح کنند. همه ی انسان ها حق اشتباه دارند و این حق برای کودکان بسیار بیشتر از بزرگسالان است بنابراین لازم است که والدین کودکان خود را سرزنش نکنند و شنونده خوبی برای حرف های آنها باشند. 
  • نباید در هنگامی که کودک مضطرب است، ذهن او منحرف شود. کودک باید از دلایل اضطراب خود حرف بزند. این موضوع هم به ریشه یابی مشکل کمک می کند و هم منجر به تخلیه انرژی منفی ناشی از اضطراب می شود. 
  • بازی ها می تواند به نزدیک شدن والدین به فرزندان خود کمک شایانی کند. در هنگام اضطراب کودکان بهتر است یک بازی و یا کار هنری آغاز گردد. در قالب داستان ها و بازی ها گوناگون می توان به کودک در مقابله با ترس هایش کمک کرد.
  • ورزش عامل مهم تقلیل اضطراب در کودک است. اگر کودک به علت اضطراب نمی تواند در مکان های عمومی حاضر شود بهتر است والدین بستر مناسبی را برای بازی و فعالیت های ورزشی کودک فراهم کنند. 
  • به خواب کودک در هنگام استرس باید توجه شود. کم خوابی یکی از علت های اصلی تشویش است بنابراین والدین لازم است که از کامل بودن ساعت های خواب کودک خود اطمینان داشته باشند.
  • کودکان همواره به یک دوست و همبازی نیاز دارند. کودکان مضطرب ممکن است از پذیرش دوست اجتناب کنند اما والدین لازم است محیطی را فراهم کنند که کودکان با هم سن و سال های خود معاشرت داشته باشند. این امر در طولانی مدت می توان عزت نفس و اعتماد نفس کودک را ارتقا دهد. 

آشنایی با علت های اضطراب کودکان و راه های درمان آن-7


سخن پایانی

اضطراب کودک در زندگی امروز که والدین به علت مشغله ها از حضور در کنار فرزندان خود غافل شده اند، بسیار فراگیر است. در بسیاری از مواقع عدم درمان استرس می تواند منجر به افسردگی و یا دیگر بیماری های مهم روانی شود. با توجه به اینکه آنچه ما در بزرگسالی انسان ها می بینیم تبعات دوران کودکی آنها است لازم است والدین بر روحیات و بحران های روحی فرزند خود بیشتر نظرات داشته باشند. در برخی مواقع درمان کودک نیازمند مصرف دارو است بنابراین باید ذهنیت منفی که در خصوص مصرف دارو وجود دارد از بین برده شود. اگرچه مصرف برخی از داروها عوارض خاص خود را دارند اما باید دانست که عوارض بیماری های روحی در کودکی و بزرگسالی بسیار بیشتر از عوارض مصرف دارو است. در نهایت باید گفت والدین موظف هستند در هنگام مشاهده علائم اضطراب در کودک خود به یک روانپزشک و یا روانشناس حاذق مراجعه کنند تا درمان اصولی صورت گیرد.  



آشنایی با علت های اضطراب کودکان و راه های درمان آن-9

برچسب ها:

سوالات متداول